مطالعه جدید می‌گه واکسن‌های mRNA کووید ممکنه به مبارزه با سرطان هم کمک کنن

واکسن‌های مبتنی بر mRNA کووید-۱۹ که تو دوران پاندمی جون ۲.۵ میلیون نفر رو در سراسر جهان نجات دادن، ممکنه بتونن سیستم ایمنی رو برای مبارزه با سرطان هم تحریک کنن. این نکته غافلگیرکننده نتیجه یه مطالعه جدیده که ما و همکارانمون تو ژورنال نیچر (Nature) منتشر کردیم.

تیم ما که توسط الیاس سایور (Elias Sayour)، متخصص سرطان اطفال، هدایت می‌شد، حین توسعه واکسن‌های mRNA برای بیماران مبتلا به تومور مغزی تو سال ۲۰۱۶، کشف کرد که mRNA می‌تونه سیستم ایمنی رو برای کشتن تومورها آموزش بده – حتی اگه اون mRNA به سرطان ربطی نداشته باشه.

بر اساس این یافته، ما این فرضیه رو مطرح کردیم که واکسن‌های mRNA که برای هدف قرار دادن ویروس سارس-کوو-۲ (عامل کووید-۱۹) طراحی شدن، ممکنه اثرات ضد توموری هم داشته باشن.

مطلب مرتبط: واکسن‌های کووید-۱۹ خطر نارسایی قلبی بعد از عفونت ویروسی رو کاهش میدن.

برای همین، ما نتایج بالینی بیش از ۱۰۰۰ بیمار مبتلا به ملانوما و سرطان ریه در مراحل پیشرفته رو که با یه نوع ایمونوتراپی به اسم «مهارکننده‌های ایست بازرسی ایمنی» (Immune Checkpoint Inhibitors) درمان شده بودن، بررسی کردیم. این درمان یه روش رایجه که دکترا ازش استفاده می‌کنن تا سیستم ایمنی رو برای کشتن سرطان آموزش بدن. این کار با مسدود کردن پروتئینی انجام میشه که سلول‌های تومور برای خاموش کردن سلول‌های ایمنی تولید می‌کنن و به سیستم ایمنی اجازه میده به کشتن سرطان ادامه بده.

نکته قابل توجه این بود که بیمارانی که واکسن کووید-۱۹ مبتنی بر mRNA فایزر یا مدرنا رو تو ۱۰۰ روز اول شروع ایمونوتراپی دریافت کرده بودن، بیش از دو برابر بیشتر احتمال داشت که بعد از سه سال زنده بمونن، در مقایسه با کسانی که هیچ‌کدوم از واکسن‌ها رو دریافت نکرده بودن.

حتی جالب‌تر اینکه، بیمارانی که تومورهایی داشتن که معمولاً به ایمونوتراپی خوب جواب نمیدن، هم منافع خیلی قوی‌ای دیدن، با بهبودی تقریباً پنج برابری تو نرخ بقای کلی سه‌ساله. این ارتباط بین بهبود بقا و دریافت واکسن mRNA کووید-۱۹، حتی بعد از اینکه عواملی مثل شدت بیماری و بیماری‌های هم‌زمان رو کنترل کردیم، قوی باقی موند.

برای درک مکانیسم اصلی، به سراغ مدل‌های حیوانی رفتیم. ما فهمیدیم که واکسن‌های mRNA کووید-۱۹ مثل یه زنگ خطر عمل می‌کنن و سیستم ایمنی بدن رو برای شناسایی و کشتن سلول‌های تومور فعال می‌کنن و بر توانایی سرطان تو خاموش کردن سلول‌های ایمنی غلبه می‌کنن.

وقتی واکسن‌ها و مهارکننده‌های ایست بازرسی ایمنی با هم ترکیب میشن، هماهنگ عمل می‌کنن تا تمام قدرت سیستم ایمنی برای کشتن سلول‌های سرطانی آزاد بشه.

الیاس سایور، متخصص سرطان اطفال در دانشگاه فلوریدا هلث، که رهبری تحقیق رو بر عهده داشت، توضیح میده که واکسن‌های mRNA که مختص سرطان یه بیمار نیستن، می‌تونن «غول خفته‌ای که سیستم ایمنیه رو برای مبارزه با سرطان بیدار کنن.»

چرا این موضوع مهمه؟

ایمونوتراپی با مهارکننده‌های ایست بازرسی ایمنی تو دهه گذشته با درمان بیماران زیادی که قبلاً غیرقابل درمان تلقی می‌شدن، انقلاب بزرگی تو درمان سرطان به وجود آورده. با این حال، این روش‌ها تو بیماران دارای تومورهای «سرد» که با موفقیت از شناسایی توسط سیستم ایمنی فرار می‌کنن، بی‌اثر هستن.

یافته‌های ما نشون میده که واکسن‌های mRNA ممکنه همون جرقه‌ای رو ایجاد کنن که سیستم ایمنی برای تبدیل این تومورهای «سرد» به «گرم» نیاز داره. اگه تو آزمایش بالینی آینده ما تأیید بشه، امید ما اینه که این روش در دسترس و کم‌هزینه، بتونه منافع ایمونوتراپی رو به میلیون‌ها بیماری گسترش بده که در غیر این صورت از این درمان بهره‌ای نمی‌بردن.

چه تحقیقات دیگه‌ای در حال انجامه؟

برخلاف واکسن‌های بیماری‌های عفونی که برای پیشگیری استفاده میشن، واکسن‌های درمانی سرطان برای کمک به آموزش سیستم ایمنی بیماران سرطانی برای مبارزه بهتر با تومورها استفاده میشن.

ما و خیلی‌های دیگه در حال حاضر سخت تلاش می‌کنیم تا واکسن‌های mRNA شخصی‌سازی‌شده برای بیماران سرطانی بسازیم. این شامل گرفتن یه نمونه کوچیک از تومور بیمار و استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای پیش‌بینی اینکه کدوم پروتئین‌های تومور بهترین اهداف برای واکسن هستن، میشه. با این حال، این روش می‌تونه پرهزینه باشه و ساختش دشواره.

در مقابل، واکسن‌های mRNA کووید-۱۹ نیازی به شخصی‌سازی ندارن، در حال حاضر با هزینه کم یا رایگان تو سراسر جهان در دسترس هستن و می‌تونن تو هر زمانی از طول درمان بیمار تزریق بشن. یافته‌های ما مبنی بر اینکه واکسن‌های mRNA کووید-۱۹ اثرات ضد توموری قابل توجهی دارن، این امید رو به وجود میاره که می‌تونن به گسترش منافع ضد سرطانی واکسن‌های mRNA به همه کمک کنن.

قدم بعدی چیه؟

در راستای این هدف، ما داریم آماده میشیم تا این استراتژی درمانی رو تو یه آزمایش بالینی سراسری روی افراد مبتلا به سرطان ریه آزمایش کنیم. افراد دریافت‌کننده مهارکننده ایست بازرسی ایمنی، به طور تصادفی به دو گروه تقسیم میشن: یا در طول درمان واکسن mRNA کووید-۱۹ دریافت می‌کنن یا نه.

این مطالعه به ما میگه که آیا واکسن‌های mRNA کووید-۱۹ باید به عنوان بخشی از مراقبت استاندارد برای بیمارانی که مهارکننده ایست بازرسی ایمنی دریافت می‌کنن، گنجانده بشن یا نه. در نهایت، امیدواریم که این روش به بیماران زیادی که تحت درمان ایمنی هستن، و به خصوص اونایی که در حال حاضر گزینه‌های درمانی مؤثری ندارن، کمک کنه.

این کار نشون میده که چطور ابزاری که از یه پاندمی جهانی متولد شده، ممکنه یه سلاح جدید علیه سرطان فراهم کنه و به سرعت منافع درمان‌های موجود رو به میلیون‌ها بیمار گسترش بده. با به کارگیری یه واکسن آشنا به روشی جدید، امیدواریم که منافع نجات‌بخش ایمونوتراپی رو به بیماران سرطانی که قبلاً بدون درمان مؤثر مونده بودن، گسترش بدیم.

لینک منبع